ROUTES || Bier en bollenvelden
Rond Den Helder, waar de Waddenzee begint, wordt veel gezond eten geproduceerd. Op de fiets van boerderij naar bakker en van kwekerij naar brouwerij. Én langs bollen en nollen.
Zelf de route fietsen?
De Waddenzee is een UNESCO Werelderfgoed locatie en het startpunt van het gebied bevindt zich in Den Helder. Als markering wordt de “NAP-paal” gebruikt om het begin van de Waddenzee aan te geven. De paal staat aan het Marsdiep, de zeestraat tussen Den Helder en Texel. Deze fietsroute van 46,7 kilometer leidt je langs de streekproducten, restaurants en andere trekpleisters op gebied van natuur en cultuur in de regio van Den Helder.
Lange Jaap
Als ik een koe was, dan zou ik het wel weten. Hoewel ik niet vermoed dat koeien net als ik een grote voorliefde voor vuurtorens hebben, zou het voor mij een no brainer zijn. Liet mij dan ook maar op het weiland van zuivelboerderij Tesselaar grazen, direct onder de rode vuurtoren van Huisduinen. Met zijn ruim 63 meter is Lange Jaap, zoals hij liefkozend genoemd wordt, een prachtig landmerk, een fiere streep rood tussen de voorjaarsblauwe lucht en het groen van de dijk. Maar zijn lot is onzeker. Jaren geleden al werden er ernstige scheuren in wanden en vloeren gevonden. Onderzoeken moeten nog uitwijzen of de gietijzeren toren uit 1878 te behouden is.
Nee, dan de koeien van de familie Tesselaar, die zijn verre van krakkemikkig. Op hun weiland in de Huisduinerpolder groeit niet alleen gras, maar ook kruiden. ‘Dat is gezond voor de dieren en dat proef je in de melk’, zegt boer Jeffrey Tesselaar. ‘Om zo veel mogelijk bloemen te laten bloeien zetten we bijen in voor de bestuiving. We merken dat er elk jaar meer bloemen bloeien. Twee keer per jaar oogsten we de honing ervan.’ De potten staan in de goedgevulde boerderijwinkel, net als eieren van de eigen kippen, melk, ijs, roomboter, vlees, schapenvachten, karnemelk en een brede variatie aan (kruiden)kazen.
Nolletjesland
Eerder op deze aprilochtend fietste ik langs velden vol bloeiende bollen en een ruig gebiedje met nollen. Nollen zijn lage duintjes op de overgang van duin naar polder, vaak resten van oud waddenland en strandvlaktes. Bijna overal in de provincie werden ze afgegraven en geëgaliseerd. Maar vlak bij station Den Helder-Zuid ligt nog een mooi stukje nollenland, deels gereconstrueerd. De vele overgangen tussen droog en nat, hoog en laag, zon- en schaduwrijk maken het heel verleidelijk voor planten en vogels. Reigers, eenden, kieviten en scholeksters komen er graag. Ik houd het vandaag bij een blik vanachter het hek, ik schat in dat mijn voeten het anders niet droog gaan houden.
Even verderop wordt het nog mooier. Kokmeeuwen, wilde eenden, paarden en Schotse hooglanders delen het ruige Mariëndal: voormalige bollengrond die door Landschap Noord-Holland werd omgevormd (of misschien beter: teruggevormd) tot nolletjesland.
Boerenmaaltijd
Een mooi pad door bollenland leidt naar camping Duinzoomhoeve bij Julianadorp. Op deze boerencamping aan de rand van de duinen slaap je op luxe campingplaatsen, in een pipowagen of hooiberghut. Jan Romar runt het kleinschalige bollenbedrijf, Mary doet de camping. Maar ‘gewoon’ campingbaas zijn, is Mary niet genoeg. Ze geeft rondleidingen over het bedrijf, organiseert strand- en wadexcursies, geeft iedere gast bij binnenkomst een vogelzoekkaart en kookt boerenmaaltijden voor haar gasten.
‘Regelmatig kunnen twee gasten met ons mee eten. Zie het maar als de Franse table d’hôtes: eten wat de pot schaft met lokale producten, vers van het land.’ Ook de winkelkast in de voormalige pinkenstal staat vol met waar uit de omgeving: jam en sauzen van Bert uit Den Helder, bier van de Helderse Jongens en koffielikeur van Sybrandy Brouwerij, óók uit de marinestad.
Marokkaanse munt
Over alweer een mooi fietspad, eerst hoog door de duinen en later aan de buitenkant van de zeedijk, trap ik weer noordwaarts, Lange Jaap tegemoet. Ik houd halt bij strandpaal 0. Hier, met op de achtergrond zandplaat Razende Bol, begint de Waddenzee. Ik vind het een klein moment van reflectie waard.
De westenwind duwt me ruw de bocht om, langs Museum Fort Kijkduin, de Zeepromenade en de veerhaven naar Texel de stad in. Op het terrein van een ander fort, Fort Westoever, tref ik een kwekerij aan. Judith Roelofs was lang arbeidstherapeute met een volkstuintje, zoals ze zelf zegt, maar runt nu alweer tien jaar biologische stadskwekerij en bloemenpluktuin De Groene Stek. Met haar medewerkers, mensen met een achterstand of beperking, levert ze kruiden, fruit en groente van het seizoen ‘aan alle restaurants tot Callantsoog’. Het enthousiasme spat ervanaf, zoals ze over de kwekerij loopt, hier en daar een praatje makend met een klant of een aanwijzing gevend aan een medewerker. Het enige wat haar – een beetje maar – dwars zit, is dat er nog maar zo weinig boven de grond gekomen is door het koude voorjaar tot nu (2023, red.) toe. ‘Bietjes en wortelen zouden er normaal al zijn. Tomaten ook, maar die heb ik nog niet eens kunnen zaaien. Maar dat komt nog wel.’ Gelukkig kan ze haar klanten nu blij maken met prei, sla, meiknollen en vaste kruiden. En Marokkaanse munt, voor de thee, een grote hit in Den Helder.
Stoer biertje
Verse muntthee is ook te krijgen bij Judiths gewaardeerde buren, biercafé en restaurant Fort Westoever, in het gelijknamige fort uit 1825. Maar beter, vind ik, drink je in zo’n stoere omgeving een stoer biertje van brouwerij De Helderse Jongens die ook in het fort gevestigd is: een Helders Goud, een Dorus of een Napoleon dubbelbock. Als het iets warmer was, dan zou ik het wel weten. Dan nam ik mijn Dorus mee op het terras en zat ik de rest van de dag naar het water, de bootjes en de ganzen rond het fort te staren. Maar dat komt nog wel. Den Helder heeft te veel te bieden om níet nog een keer terug te komen.
Sla ook deze adressen niet over
Biologische boerderijwinkel KeetenBurgh in Grote Keeten verkoopt een mooie combinatie van delicatessen, lokale en zelf geteelde producten.
Bakkerij Dunselman, een begrip én overal te vinden in de regio, verkoopt o.a. de Huisduiner kaasstengel, gevuld met kaas van De Tesselaar.
Willemsoord, vroeger de scheepswerven van de marine, is nu een levendig Helders stadsdeel. Met o.a. Marinemuseum, Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers, Museumhaven Willemsoord, een bezoekerscentrum en volop horeca. O.a. restaurant 4711 serveert lokale producten.
Het magazine WADDEN ook lezen?
Dit artikel komt uit het voorjaarsnummer 2024 van het magazine WADDEN. Het artikel is geschreven door Annemarie Bergfeld als ook de fotografie.
Ontvang 3x per jaar het (digitale) magazine WADDEN voor €32,50 met prachtige fotoreportages, interessante artikelen en speciale lezersvoordelen. Met uw lidmaatschap steunt u ons werk en helpt daarmee het Waddengebied beschermen.
Proefexemplaar aanvragen(opent in nieuw tabblad)