Een duurzame veerverbinding met Ameland die goed is voor de Waddennatuur én voor het milieu, en ook de eilandeconomie op een juiste wijze faciliteert. Geen gemakkelijke opgave, maar Vogelbescherming Nederland, de Waddenvereniging, It Fryske Gea en Natuurmonumenten zijn er van overtuigd dat het kan. Een modern en duurzaam vervoermodel met deels varen op getij zien de natuurorganisaties als kans voor de toekomst.
De toekomstige bereikbaarheid van Ameland is een lastige uitdaging. Wie afgelopen zomer het nieuws heeft gevolgd, weet dat de veerdienst niet het normale zomerrooster kon volgen. De veiligheid in de smalle en ondiepe vaargeul was niet gegarandeerd. Dus er moet iets veranderen.
Voor de uitvoer van de huidige veerdienst met relatief grote schepen tussen Holwert en Ameland moet er veel
gebaggerd worden. De afgelopen decennia zelfs steeds meer. Dat is slecht voor de Waddennatuur en bovendien ook nog eens heel duur. De bodem van de vaargeul wordt zo voortdurend volledig verstoord, wat desastreus is voor het bodemleven. Er is wisselend sprake geweest van het vrij op stroom zetten van het gebaggerde zand en slib, en het verder weg storten van het sediment. Toch is er een schrikbarende vertroebeling in een groot gedeelte van de vaargeul en het baggerslib komt ook op plekken terecht waar het langs natuurlijke weg niet zou komen.
Verplaatsing naar Ferwert?
Rijkswaterstaat zoekt al enkele jaren naar een oplossing voor dit probleem. Eerst werd er zelfs gedacht aan een tunnel, maar dat onzinnige idee was snel van tafel. Nu richt het onderzoek zich grofweg op twee alternatieven: verplaatsing van de huidige pier bij Holwert naar het nabij gelegen Ferwert, of blijven in Holwert met eventueel een kleinere verplaatsing van de pier.
Verplaatsing van de pier naar Ferwert heeft als voordeel dat de nieuwe pier dan aan een diepere, stabiele geul, het Dantziggat, gelegen zal zijn. Maar ook op lange termijn bestaat hier de mogelijkheid dat deze vaargeul langzaam zal gaan verontdiepen en ook hier steeds meer gebaggerd moet gaan worden. Bovendien is de locatie Ferwert een zeer slechte keuze, want hierbij zal de grootste aaneengesloten vastelandskwelder van Europa doorsneden worden, waarbij waarschijnlijk ook een schelpdierbank en een droogvallende plaat verloren gaan. Mede daarom lijkt het juridisch vrijwel onmogelijk een vergunning te krijgen om hier een nieuwe pier aan te leggen.
Een integraal vervoersconcept
De natuurorganisaties hebben in een brief demissionair minister Harbers van I&W gewaarschuwd voor de negatieve effecten van verplaatsing naar Ferwert. De organisaties onderkennen de grote nadelen van al de baggeractiviteiten tussen Holwert en Ameland en pleiten daarom voor het goed onderzoeken van een duurzaam alternatief. Een vervoersconcept dat in het Waddensysteem past en niet het Waddensysteem aanpassen aan het vervoerconcept.
Daarbij gaat het om een noodzakelijke duurzaamheidsslag qua vervoer op het vasteland naar de boot, over het water naar het betreffende eiland, als ook op het eiland. Het oversteken met auto’s wordt hierdoor sterk beperkt. Op het eiland wordt goed alternatief vervoer gefaciliteerd. Op deze wijze kan er met kleinere milieuvriendelijkere boten worden gevaren onafhankelijk van het getij. Het benodigde zwaar transport vaart met een grotere boot op het getij, met hoog water. Daardoor hoeft er ook een stuk minder gebaggerd te worden, en is er ook geen sprake van het doorsnijden van allerlei al bestaande waddennatuur. Natuurlijk is dit niet in een achternamiddag geregeld. Een reële transitieperiode zal hiervoor nodig zijn. Maar voor Unesco werelderfgoed Waddenzee is dit een passende, duurzame en toekomstbestendig oplossing.
