Overheid doet niets tegen illegaal baggeren in Waddenzee

Het baggerwerk voor het bereikbaar houden van de haven van Delfzijl gebeurt nu voor het derde jaar zonder natuurvergunning. Het ministerie van LVVN heeft al die tijd geen vergunning afgegeven en wil ook niet handhavend optreden tegen de illegale baggeractiviteiten. Dat laatste besluit viel vorige week, naar aanleiding van een handhavingsverzoek van maart 2025. Het ministerie stelt dat het bereikbaar houden van de haven van Delfzijl belangrijker is dan het beschermen van de natuur.

De Eems is er slecht aan toe. De natuur heeft er last van al het baggerwerk dat uitgevoerd wordt om de Eemshaven en de havens van Delfzijl, Emden en Papenburg bereikbaar te houden. Al in 2022 concludeerden Deltares en Royal HaskoningDHV dat niet uit te sluiten is dat al die baggerwerkzaamheden samen zorgen voor zogenaamde significante effecten op de natuur: de natuur heeft mogelijk meer te lijden van het baggeren dan mag. Ester Kuppen, milieukundige bij de Waddenvereniging: ‘Wij willen daarom een goede vergunning met een nette compensatieregeling voor de natuur. Het is duidelijk dat al het baggeren schadelijk is en dan moet je niet je hoofd in het zand steken.’ 

Waarom het ministerie bijna een jaar nodig had om te laten weten dat ze niet wil handhaven is niet duidelijk. Pas toen de Waddenvereniging formeel een verzoek deed om een besluit te nemen en daarbij aangaf anders naar de rechter te gaan, kwam LVVN met een reactie. Daaruit blijkt niet wanneer er een vergunning te verwachten is. Kuppen: ‘Er gebeurt dus helemaal niks. Het is onbestaanbaar dat het ministerie van Natuur dit zo laat lopen.’ 

De baggerwerkzaamheden vinden plaats in de haven van Delfzijl en in de vaargeul Paapsand Süd, die van de hoofdgeul in de Eems naar Delfzijl loopt. Tot 1 mei 2023 waren er twee natuurvergunningen die stelden hoe de werkzaamheden rekening moesten houden met de natuurwaarden in het gebied. Sindsdien wordt de vaargeul gebaggerd op grond van gedoogbeschikkingen, die stellen dat er zicht is op vergunningverlening. Voor de haven ontbreekt zelfs zo’n gedoogbeschikking.  

Het is niet het enige voorbeeld in de Waddenzee waar vergunningverlening het laat afweten. Rijkswaterstaat moet een enorme achterstand wegwerken aan verouderde lozingsvergunningen, waardoor er nu veel meer geloosd kan worden dan zou moeten. De provincie Fryslân kreeg recentelijk voor de tweede keer van de rechter te horen dat ze geen schelpenwinningsvergunningen af had mogen geven, maar zorgde er zo wel voor dat de activiteit weer een paar jaar kon doorgaan. Kuppen: ‘Als vergunningverlenende overheden hun werk niet doen met oog voor de natuurbelangen, dan worden we gedwongen steeds weer naar de rechter te gaan. Dat zorgt voor schade aan de natuur én geeft veel onzekerheid voor ondernemers. Daar zit niemand op te wachten.’