Donkerte van het waddengebied

Op een heldere nacht kun je op veel plekken in het waddengebied wel 3.500 sterren zien, tegen zo’n 50 in de Randstad. In grote delen van Nederland is het nooit meer donker. Duisternis wordt een steeds schaarser goed. Als er niets gedaan wordt om duisternis te behouden, is het over 25 jaar nergens in Europa nog mogelijk om de Melkweg te zien.


Beleving van de duisternis

De Waddenvereniging is als partner betrokken bij het project ‘Donkerte van het Waddengebied’. Dit gezamenlijke project van de Rijksuniversiteit Groningen, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de Natuur- en Milieufederaties van Noord-Holland, Friesland en Groningen, wil met de beleving van de duisternis duurzaam toerisme in het hele waddengebied stimuleren.?Door nachtactiviteiten te organiseren zoals sterrenkijken, wandelen, nachtmuziek, lezing en workshops wil het project bewustwording over de noodzaak van het behoud van de duisternis vergroten en donkerte uitdragen als kernkwaliteit van het waddengebied.


Kernkwaliteit van het waddengebied

Veel van de donkere gebieden liggen, logischerwijs, in erkende stiltegebieden, waaronder Werelderfgoed Waddenzee. De duisternis is echter een nog (te) vaak onderschatte kernkwaliteit van het waddengebied. Waarom die donkerte een kernkwaliteit is, wordt steeds duidelijker. Met de toename van lichtvervuiling, neemt ook de kennis over de gevolgen ervan toe. Die gevolgen zien we namelijk steeds vaker terug. Alles in de natuur, inclusief de mens, is geëvolueerd op het voorspelbare ritme van dag en nacht. Het zit in het DNA van alle planten en dieren. Zij zijn afhankelijk van de voortdurende cycli van donker en licht voor hun voortplanting, voeding, slaap en bescherming tegen predatoren. Lichtvervuiling verstoort ecosystemen en ontregeld bioritmen. Ook zijn er hele specifieke gevolgen: voor insecten heeft kunstlicht een dodelijke aantrekkingskracht, trekvogels verliezen hun navigatiesysteem, prooidieren hun bescherming, nachtrovers hun zicht en de mens verliest zijn herstellend vermogen, fysiek en psychisch. Er is dus alle reden om de duisternis voor het waddengebied te behouden en haar verder te versterken. Ook de overheid heeft ‘Dark Sky’ omarmd als kernwaarde voor het waddengebied.

 

Wat willen we samen bereiken?

Het project dient onderstaande twee doelen, waarbij we de negatieve gevolgen van lichtvervuiling vertalen in de positieve kwaliteiten van de duisternis in het waddengebied.

  • Het beleefbaar maken  van de oerkracht van de nacht als toeristisch product om bewustere bezoeker naar de waddenkust te trekken en bezoekers aan de eilanden jaarrond (nieuwe) ervaringen te kunnen bieden die goed aansluiten op de werelderfgoedstatus;
  • Het behoud en versterken van de duisternis door bewustwording en maatregelen, gekoppeld aan duurzaam toerisme (het waddengebied herkenbaar als Dark Sky-gebied).