Verduurzaming mosselvisserij: langzamer, maar niet langer vrijwillig

De Waddenvereniging spant zich al jaren in voor verduurzaming van de mosselvisserij, omdat mosselen voedsel zijn voor beschermde vogels en mosselbanken een thuis bieden aan een groot aantal onderwatersoorten in de Waddenzee. Eerdere afspraken over verduurzaming zijn niet volledig gehaald. Nu zijn er nieuwe afspraken gemaakt die een stuk dwingender zijn. Ondanks dat de verduurzaming langer duurt, is de Waddenvereniging tevreden met de nu jurisisch bindende afspraken die zijn gemaakt met de mosselvissers en de overheid.


Waarom zijn mosselen zo belangrijk voor de Waddenzee?

Mosselen planten zich in het voorjaar en zomer voort. De mossel-larven zweven eerst nog een tijd in het water en hechten zich dan vast aan de bodem, of ander substraat dat ze tegenkomen. Zo vormt zich een mosselzaadbank. Deze mosselzaadbanken groeien uit tot volwaardige mosselbanken die je kunt zien als de koraalriffen van de Waddenzee. Ze vormen voedsel voor beschermde vogels en bieden voor een breed scala aan onderwatersoorten een thuis.

Mosselzaadbanken worden bevist

Voor de mosselsector zijn de mosselzaadbanken belangrijk. Mosselvissers vissen de mosselbanken op en strooien de kleine mossels uit op hun mosselpercelen in de Waddenzee en Oosterschelde. Daar groeien de mosselen in 2 tot 3 jaar uit tot het formaat mosselen zoals je die in de winkel kunt kopen. Dat wegvissen van mosselzaadbanken is niet goed voor de natuur. Voor de onderwaternatuur van de Waddenzee is het juist van groot belang dat de zeebodem met rust wordt gelaten en het bodemleven zich ongestoord kan ontwikkelen. Een rijk en divers zeeleven is robuust. Zeker in tijden van klimaatverandering is dat nog urgenter en van groter belang . 

Afspraken met de sector

Om de schade aan de natuur te beperken, is in 2008 is met de mosselkwekers afgesproken dat zij stapsgewijs afstappen van het bodemzaadvissen en in plaats daarvan gebruik gaan maken van mosselzaadinvanginstallaties (MZI’s). Deze installaties vangen de kleine mosselen uit het water als ze nog zweven; dus voordat ze een mosselbank vormen. De zwevende mossellarven hechten zich aan touwen en netten. Het mosselzaad wordt hier vervolgens van afgehaald en op de kweekpercelen gebracht. 

In het convenant wat daaropvolgend met het ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit en de mosselkwekers werd gesloten werd afgesproken dat in 10 jaar tijd de mosselzaadvisserij volledig werd vervangen door MZI-invang. In 2020, 10 jaar later, is dit nog lang niet gelukt en komt nog altijd tweederde van het mosselzaad van de zeebodem.

 

10 jaar extra de tijd

Er zijn nu nieuwe afspraken gemaakt om het oorspronkelijke doel toch te realiseren. De mosselvissers krijgen 10 jaar langer de tijd om het doel te halen: volledig overstappen van schadelijke bodemberoerende vangst naar MZI-invang. De tussenstappen om dit doel te halen zijn niet langer vrijwillig. In 2022 zal 50% van de vangst verduurzaamd zijn en in 2026 65%. Deze stappen zijn onvoorwaardelijk en in rechte afdwingbaar. In 2029 gaat de bodemzaadvisserij in de Waddenzee helemaal dicht, tenzij de MZI-mosselteelt nog altijd niet concurrerend blijkt te zijn. Om de concurrentiepositie de komende jaren te versterken worden de pachtprijzen van de kweekpercelen waarop MZI-mosselzaad wordt gekweekt fors verlaagd en is er subsidie beschikbaar om MZI-installaties aan te schaffen.

 

Dit vindt de Waddenvereniging 

Onder druk van natuurorganisaties, waaronder de Waddenvereniging, is er in 2008 besloten dat de sector moet overstappen naar een meer duurzame manier van mosselkweek. We zijn teleurgesteld over het achtergebleven tempo van de verduurzaming. Tegelijkertijd zijn we tevreden dat in de nieuwe aanpassing van het convenant alle partijen nu bindende afspraken hebben gemaakt om het tempo te versnellen. We houden daarmee vertrouwen in de samenwerking en het halen van het einddoel: geen bodemzaadvisserij in de Waddenzee. Uiteraard zullen wij kritisch in de gaten houden dat de doelen nu ook daadwerkelijk worden behaald.

 

 

Publicatiedatum: 07-12-2020