WAD4U en geluid Waddenzee

Je zou denken dat het onder water heel stil is, maar er is daar meer geluid dan je denkt, inclusief geluidsoverlast. Ook als je het ergens doodstil vindt, kan het zijn dat er toch geluid is. Alleen kun je het niet horen. Er zijn dieren die veel meer horen dan mensen. Ken je die hondenfluitjes? Het baasje blaast er op, de hond hoort en herkent het fluitje, maar zijn baasje hoort ‘t niet. Onder water kunnen mensen niet zoveel horen, maar zeedieren wel. Vaak is het zicht slecht onder water, daarom moeten zeedieren juist goed kunnen horen. Bovendien reizen geluidsgolven in water sneller en verder dan in de lucht.

 

Niet om aan te horen

Vissen hebben geen flaporen zoals wij, maar ze hebben wel heel gevoelige oren. Vooral lage tonen kunnen ze goed horen en die worden juist voortgebracht door scheepsmotoren, of heimachines die palen slaan voor windmolens op zee. In de buurt van hard geluid kunnen vissen er zelfs aan doodgaan. Dolfijnen jagen met geluid. Ze zenden geluid uit en horen aan de echo waar een prooi zwemt. Hard geluid kan dat verstoren. Ook het richtinggevoel van zeedieren kan verstoord raken. Wetenschappers hebben ontdekt dat zelfs inktvissen kunnen horen. Hun onderzoek liet zien dat hun gehoor beschadigd raakt wanneer ze lang hard geluid horen. Zo raken ze de weg kwijt en kunnen stranden. Maar de pistoolgarnaal maakt handig gebruik van lawaai. Met behulp van zijn scharen laat hij gasbelletjes ontploffen. Vissen in de buurt raken verdoofd of sterven door de knal. Die klinkt inderdaad zo hard als een pistool en geeft zelfs een lichtflits. Zelf zal hij er wel tegen kunnen… In dit filmpje kun je zien hoe dat in zijn werk gaat.

 

Opmerkelijke oren

Niet alle dieren horen op dezelfde manier als mensen. Bij zoogdieren en vogels werkt het oor van binnen wel ongeveer gelijk. Maar de buitenkant kan nogal verschillen.

 











De oren van de haas worden lepels genoemd. Hij kan ze heel ver ronddraaien. Foto Suzanne Jutzeler

 


De zeehond heeft geen oorschelpen, alleen maar twee openingen. Foto Roy Vrouwenvelder


De oren van de sabelsprinkhaan werken zoals die van een mens, maar ze zitten als twee spleetjes aan zijn voorpoten (onder de knie). Foto Jock Oosterhof

 


De ransuil heeft wel ‘oren’, maar dat zijn alleen veertjes. Zijn echte oren zijn openingen aan de zijkant van zijn kop onder het verenkleed. Zoals bij alle vogels. Foto Diego Delso

 

Opdracht: Vogels zingen

Nu, in de lente, hoor je weer overal vogels zingen. Maar kun je ze ook onderscheiden? In het begin is het lastig, maar met een beetje oefening ga je ze wel herkennen. Je kunt oefenen door filmpjes te kijken of met een app op je telefoon naar buiten te gaan. We hebben wat tips voor je op Pinterest gezet.

 

 

Opdracht: Oorpuzzel raadsel

Kukeleku, boe, koekoek, voor sommige dierengeluiden hebben we woorden. Maar hoe schrijf je het geluid van andere dieren op? In dit raadsel staat bij elk dier een nummer en hoort een oortje met zijn naam. Vul die in bij hetzelfde nummer in de puzzel. Als je het goed hebt, verschijnt er in de blauwe vakjes een woord. Hier vind je de oplossing.

 

Download de Oorpuzzel

 

In de oorpuzzel hebben we geprobeerd de geluiden van de verschillende dieren op te schrijven. Hier kun je zelf luisteren of het ons goed gelukt: